دستورالعمل HSEپیمانکاران

هدف از تدوین این دستورالعمل تعریف حداقل الزامات HSEکه باید توسط پیمانکار در محیط های قراردادی رعایت گردد، می باشد. دامنهكاربردايندستورالعمل،درشرکت کارفرماوشركتهايتابعهميباشدكهداراي فعاليتهايپيمانكاريبوده و همچنین در شرکت پیمانکار نیز کاربرد دارد.

ايندستورالعملمكملآييننامههايحفاظتوبهداشتكار،دستورالعملهاومستنداتياستكه درخصوصبهداشت،ايمنيومحيطزيستتوسطمراجعذيصلاحدركشورتدوين گردیده و پيمانكارموظفاست،علاوهبرايندستورالعمل،تماميآنهارابهمورداجرابگذارد.

مناقصه گزار، مقررات و مستندات HSE مربوط به خود را (دستورالعمل ها ، روش های اجرایی ، راهنماها ، فرم ها و...) درتمامزمينههايبهداشتي،ايمنيومحيطزيستيكهدرپيمانمربوطه كاربرددارد،ضميمهاسنادمناقصهنمودهويابهصورتلوحفشرده در اختیار پیمانکار قرار می دهد ،پيمانكارباامضاءوعودتاسنادمناقصه،التزامخودرابهرعايتآنهااعلاممينمايد.

بازرسيهاومميزيهايانجامشدهدرموردعملكردHSEپیمانکاران( توسط نماینده کارفرما ، HSE کارفرما )و مطبق فرم ارزیابی عملکرد HSE پیمانکاران با کدF-124مورد ارزیابی قرار گرفته تا در همکاری های بعدی مورد توجه قرار گیرد

پيمانكاربايددرطولاجرايپروژهودرصورتلزومقبلازشروعبهكارمواردذيلراپيشبيني، تهيهورعايتنمودهونسبتبهآموزش آنهابهپرسنلخودوپيمانكارانفرعيوارتقاءآگاهي آناناقدامنمايد:

تداركتجهيزاتايمنيوآتشنشاني،وسايلحفاظتفرديوسايرملزومات HSEمطابق فهرست ضمیمه قرارداد

شناساييوارزيابيخطراتبهداشتي،ايمنيوزيستمحيطيواقداماتپيشگيرانهواصلاحي

شناساييوفراهمسازيمقدماتلازمبرايمشاركتهمهجانبهنيرويكاردرفعاليتهايHSE

تأمينسيستمهايايمنكاروتداركسيستممجوزهايكاري

گزارشحوادثوشبهحوادث)NEAR MISS)

دستورالعمل های اضطراری HSE

اجرايطرحهايمديريتبهداشتي

اجرايطرحهايمديريتايمني

اجرايطرحهايمديريتزيستمحيطي

همكاريكاملبابازرسينمعتمدسازمانحفاظتمحيطزيست

همكاريكاملبابازرسيندولتيمرتبطبا HSE منجمله بازرسین وزارت کار و وزارت بهداشت

رعايتكاملمفادگزارشارزيابيزيستمحيطيوگزارشاتبازرسينمعتمدسازمانحفاظت محيطزيستوارائهگزارشاتعملكردHSE مستمر دوره ای( روزانه ، هفتگی ، ماهانه ، سه ماهه و ...) و یا سايرتواترهاييكهنمايندهكارفرمااعلامنمايد.

خط مشی:

پيمانكارموظفاستازخطمشي،قوانين،مقررات،استانداردهاودستورالعملهايHSEكارفرمابهطوركاملپيروينمودهوالزاماتوخطمشيHSEمقتضيكهمغايرباخطمشي HSE کارفرما نباشد راتهيهنمايدوازلحاظشدنالزاماتمندرجپيماناطمينانحاصلكندوآنرابهصورتدورهايبراساسسيستممديريتي HSE خود را مورد بازنگری قرار دهد .

درصورتيكهكارفرماموافقتداشتهباشدپيمانكارانميتوانندباامضاءخطمشيHSEكارفرما،خودرانسبتبهاجرايمفادآنمتعهدنمايند . دراينصورتنيازيبهتهيهخطمشي جداگانهنميباشد.
زیر ساخت ها /تخصیص منابع
پيمانكارحسبموضوعپيمان،موظفاستتأسيساتودستگاههاييراتامينكندكهطراحيو ساختآنهابدوناشكالباشدوبهطرزمناسبتعميرونگهداريشوند . همچنينبايدباارائه تاييديههايلازمو ياآزمايشهايكافي(درابتدايپروژهوحينكاربهصورتدورهايو یا حسبنیاز)اطمينانحاصلنمايدكهعملکردآنهابهطورايمنبودهوهيچگونهخطري،افراد، اموالويامحيط زيستراتهديدنمي كند.

پیمانکاران فرعی

عملكردوپرسنلپيمانكارانفرعيبه منزلهعملكردوپرسنلپيمانكارمحسوبشدهوكليه ضوابطايندستورالعملبرايآنهانيزجاريبودهولذادراينخصوصپيمانكارمسئول پاسخگویی در مورد عملکرد HSE تمامی پیمانکاران فرعی خود است .

ارتباطات

برای موثر واقع شدن برنامه های HSE پیمانکار ، تعامل پیمانکار و کارفرما در زمینه های بهداشت ايمنيومحيطزيستضرورياست . ازآنجاكهممكناستدرمراحلقبلازارائهپيشنهادشرايط خاصبهداشت،ايمنيومحیطزيست،بهخوبيشناساييودررابطهباآنهابحثنشدهباشد،لذابهمنظوراجرايكاملومؤثر HSE ضرورتارتباطات،حسبموضوع،درقالبجلسات HSEتبيينقوانين،تدويندستورالعملها،طبقدستهبنديباعناوينذيلبهمنظورپيشرفتكار ضرورياست . هماهنگيدراينخصوصبهعهدهپيمانكارميباشدوپيمانكارموظفاست

مراتبراكتباًبهنمايندهكارفرمااعلامنمايد:

جلسات آغاز کار /Tool Box Meeting/ جلسات ارزیابی ریسک

جلساتارزيابيريسكبايدتوسطپيمانكارقبلازآغازبهكار(همزمانباتجهيزمحلكار /فعاليت) وياهرزمان(حسبضرورت)برگزارگردد . جلساتكنترلنتايجارزيابيريسكپساز شروععملياتاجرايي،حداكثر 3 ماهيكباروهمچنيندرهرزمانكهضرورتدارد،برقرارشود . اينجلساتبهمنظوربازنگريدرسيستممديريتوكنترلريسكهايHSEپروژه ، شناسایی ریسک های جدید HSE ، از سوابق و شرح برنامه های سه ماه آتی و تعیین راهکارهای کنترلی این خطرات ، تشکیل می شود .

جلساتدورهايمسئول / بازرسين HSE پیمانکاران و نماینده کارفرما (روزانه ، هفتگی ، ماهانه ) لازم است جلسات بازرسین HSEپيمانكارونمايندهكارفرمابهطوردورهايبرگزارشدهو نتایج این جلسات بهصورتجامعومكتوببهنمايندهكارفرماارائهشود . بديهياستبازرسي HSEپیمانکار براساسچكليستهايمدونكهقبلاازسوي HSE پیمانکار تهیه و به تایید نمايندهكارفرمارسيدهانجامميشود. مواردحائزاهميتكهبهصورتمعمولدراينجلسات موردبحثوبررسيقرارمي گيردعبارتستاز:

گزارشحوادث

فعاليتهايدردستانجامدرسايت

آموزشHSEانجامشدهقبليوبرنامهريزيشدهجاري.

ممیزی HSE و نتایج حاصله

مباحثعمومي

جلساتگزارش دهيوتجزيهوتحليلحوادثوشبهحوادث

برايموارديكهدرايندستورالعملبهآناشارهنشدهاستبنابهتشخيصوصلاحديدنماينده كارفرما،توسطپيمانكار،جلساتمربوطهتشكيلميگردد.

مدیریت زمان

محدوديتهايزمانيوتسريعدرانجامپروژهنبايدمنجربهعدمرعايتالزاماتHSE و نتیجتا موجباثراتنامطلوببرعملكردآندركليهمراحلپيمانگردد.

مدیریت تغییر

باتغييرشرايطپيمانكهمسائلHSEتحتتأثيرقرارميگيردميبايستتدابيرجديد HSEمتناسبباتغييراتوپسازتأييدنمايندهكارفرماتوسطپيمانكاراعمالشود.

هرگونهتغييردرشرايطاجراييكار(منجملهنيرويانساني،تجهيزات،فرايندهاورويهها)بايد بهاطلاعوتاييدنمايندهكارفرمابرسد.

مديريتپيمانكاربايدمنابعلازمرادرچارچوبپيمانبرايمواجهه باهرنوعتغییر،بهموقع فراهمنمايد.

مدیریت ریسک

پيمانكاربايدبرايشناساييخطرات،ارزيابيريسكهاوپیش بينياقداماتكنترليوپيشگيرانه روشهايشناختهشدهواستانداردداشتهباشد.

پيمانكاربايدبرايانجاماقداماتكنترليوپيشگيرانه،منابعوامکانات موردنيازرافراهمنمايد وآموزشهايمرتبطرابرايكليهكاركنانخودوپيمانكارانفرعيفراهمنمايد.

پيمانكاربايدبرنامههايمديريتريسكخودرابهصورتدورهاي(حسبنوعكار،محدودهكار، تغييراتوهمچنينحسبدرخواستنمايندهكارفرما)موردبازنگريقراردهد وآخرينويرايش آنرادراختيارنمايندهكارفرماقراردهد.

فرهنگ سازی HSE

پيمانكاربايدباانجامبرنامههايمختلفبرايارتقاءفرهنگHSE در محیط کار تلاش کند . این برنامههاميتواندتاكيدبرانجامكاربدونحادثه،توسعهشعارهاي HSEحفظ و ارتقا سلامتكاركنانوجلوگيريازآلودگيوتخريبمحيطزيست،شناساييمخاطرات،برنامههاي انگيزشيوبرخوردهايانضباطيباشند.

درصورت عدم رعایت مقررات HSEتوسطكاركنانپيمانكار،برخوردهايانضباطيزيربه ترتیب عمل خواهد شد :

اخطارشفاهيبهپيمانكاروحسبمورددرخواستاخذتعهدازفردخاطيبرايرعايتمقررات HSEبهمنظورعدمتكرارآنومواردمشابه

اخطاركتبيبهپيمانكارودرصورتمقصربودنفردخاطي(بهتشخيصنمايندهكارفرما) درخواستجايگزينويا جابجاييفردخاطي(بديهياستدرصورتلزومكارفرماازورودفرد خاطيبهداخلمحوطهكارگاهيامحلعملياتجلوگيريخواهدنمود)

جريمهماليمتناسبباتخلفكاركنانخاطيولحاظآنبهحساببدهيپيمانكار.

بازنگری مدیریت

پيمانكاربايدبهصورتمستمرعملكردHSEخودراموردبازبينيومميزيقراردهد .اين بازنگريبايدهمبهصورتدورهاي(درفواصلزمانيمعین)وهمبهصورتغيردورهاي(درمواردينظيروقوعحوادثوايجادتغييراتدرفرايندانجامكارويادرخواستنمايندهکارفرما)

پيمانكاربايدنتايجبازنگريهايدورهايخودرابهكارفرماگزارشدهد.

كارفرماحقداردبهصورتدورهايويااتفاقي،عملكردپيمانكارراموردبازرسيومميزيقراردهد. البتهبدوناينكهبهتعهدپيمانكاردراينزمينهخلليواردشود. انجامياعدمانجامبهموقع بازرسيومميزيهايمذكورتوسطكارفرمارافعتعهداتپيمانكاردراينخصوصنميباشد.

كارفرماميتوانددرهرزمانبرعملكردپيمانكارنظارتنمودهتادرهنگامعدولازحدقابل قبول،طبقمفادپيمانمنعقدهاقداملازمبهعملآورد.

وروديهايبازنگري

نتايجمميزيهايHSE

بازخوردهايدريافتيازكارفرما

عملکرد HSE

وضعيتاقداماتپيشگيرانهواصلاحي

پيگيرياقداماتمربوطبهبازنگريهايقبلي

تغييراتموثربرعملكردHSE

پيشنهاداتبهبودعملكرد

خروجی هایبازنگري

خروجيبازنگريمديريتبايدشاملكليهتصميماتواقداماتمربوطبهمواردذيلباشد:

بهبود عملکرد HSEپيمانكاردرارتباطباالزاماتكارفرماوپيمانكار.

شناساييمنابع،امكانات،تسهيلاتوبرنامههايموردنيازبرايبهبود

جبران خسارت

چنانچهپيمانكاروكاركنانآنبراثرغفلت،عدمرعايتضوابط HSE، ایجاد شرایط نا ایمن نقصدردستگاههايمورداستفادهوانجامنادرستكارموجببروزخساراتيبهجانومال كاركنانپيمانكار،كارفرماوشخصثالث،تأسيساتويامحیطزيستگردد،پيمانكارمسئول پرداختجرائموجبرانخسارتواردهميباشد. ضمناصرفرعايتمقرراتHSEکارفرما کافی نبوده وپيمانكاربايستيازصدماتاحتماليبهكاركنانخود،كارفرما،شخصثالثومخاطرات زيستمحيطيجلوگيرينمايد.

ساختار سرپرستی HSE

پيمانكاربايدقادرباشدساختارمديريتيوياسرپرستيخودراتوصيفكردهونشاندهدكه چگونهبابرنامهكليكهبهمنظورتضمينبهداشت،ايمنيومحيطزيستكاركناندرنظرگرفته شدهاستمتناسبمی باشد .

پيمانكارموظفاستقبلازآغازفعالیتاجراييپروژهحسبموضوعپيمان،تعدادنماينده/ نمایندگان خود را مطابقاسنادمناقصهتعيينوكتباًبهكارفرما معرفينمايد . نيروهاي HSEپيمانكاربايستيدارايتحصيلاتتخصصيدرزمينهبهداشت، ايمنيومحيطزيستويارشتههايمرتبطودارايتجربهكافيباشندوباتأييدكتبينمايندهكارفرما،شروعبهكارنمايند.

پيمانكاربايستيبهوسيلهمستنداتومدارككافي(موردتاييدکارفرما)ثابتكندكهافراد مسئولوناظربراموربهداشت،ايمنيومحيطزيستكاملاًواجدشرايطهستند . بديهياست تاييدكارفرماناقضانجامتعهداتپيمانكاردراینزمينهنبودهودرصورتعدماحرازصلاحيت درهرزمانوبااعلامنمايندهكارفرما،پيمانكارموظفبهجايگزينيافرادواجدصلاحيتميباشد.

تغييردرتعدادنيروهايHSEباتوجهبهموضوعپيمانوريسك پذيريپروژههابهتشخيصرئيس HSEكارفرماوتأييدبالاترينمقامخواهدبود . بديهياست اينموضوعدراسنادمناقصهواستعلامدرجميگردد.

الزامات HSEدر جذب و به کار گیری افراد

پيمانكاربايددربدوبهكارگيريكاركنانوقبلازاجرايفعاليتهايجديد،اطمينانحاصلكند كهكاركنانجذبشدهبراساسمواردذيلواجدصلاحيتبودهوبهكارگرفتهشوند:

سلامتجسميورواني

مهارتهايتجربي

دانشانجامكار

پيمانكارموظفاستقبلازبهكارگيرينيروهايخود،باانجاممعايناتپزشكيومصاحبههاي اختصاصيازتناسبآنهاباوظايفمحولهدربرآوردنالزاماتسيستممديريت HSE اطمینان حاصل کند

پيمانكار،موظفاستصلاحيتكاركنانخودرابرايانجاموظايفشانبهطورمرتبمورد بازنگريوارزيابيقراردهد،اين بررسيهاشاملشناساييوبهينهنمودنعواملوتجهيزات برايارتقاءكيفيفعاليتهايكاركنانوآموزشهايموردنيازآنهاجهتدستيابيبهاينمنظور باشد.

اقداماتلازمبراياطمينانازصلاحيتافراد،مي تواندشاملمواردذيلباشد:

تجزيهوتحليلنظام مندالزاماتمرتبطباوظايف.

معايناتدورهايوآموزشهاي HSE

ارزيابيعملكردافراد

شواهدمستندشدهازصلاحيتفردي.

برنامههاييبرايارزيابيدورهاي.

نفراتمعرفيشدهبرايمسئوليتهاي HSEپيمانكارانميبايستيدورهآموزشمبانيو الزاماتسيستممديريت HSEويادرصورتدرخواستكارفرما،دوره HSEپیمانکاران را گذراندهومدركآنرابرايشروعبهكارارائهنمايند.

كاركنانپيمانكار،بهويژهمسئولين HSE درصورت ضرورت از طرف HSE کارفرما مورد مميزيقرارميگيرندتا اطمينان حاصلشودافرادبرايانجامايمنكاربهاندازهكافيواجد شرايط،باتجربهوتحتكنترلميباشند.

شرح وظایف HSE و نقش مدیریت و عوامل پیمانکار

مدیر عامل / مدیریت پیمانکاری

موظفاستدرصورتمشاهدهمواردخاص(نظيرتكرارمداومحوادث،بيماريهايواگيردار، مواردمشكوكو...)باانجاماقداماتمناسبنسبتبهمقابلهباآنهااقدامنمايدوباتخصيص منابعموردنياز(مالي،انساني،فيزيكيو ...) كليهمراحلرامطابقموازين HSE تضمین نماید.

موظفاستشرايطلازمرابهمنظورارائهآموزشهاي HSEمورد نیاز کارکنان خود فراهم نماید

بنابهتشخيصوموافقتنمايندهكارفرما،پيمانكارميتواندازامكاناتآموزشيوآموزشهاي كارفرمانيزبهره مندگردد.

متعهداستكهمقررات HSEلازمرادررابطهباخدماتوكارهايموردنظررعايتكند . به علاوهضرورياستكهعملياتشرابهصورتيانجامدهدكههموارهمطابقباتعهداتووظايف مندرجدرقوانينبهداشت،ايمنيومحيطزيستباشد . همچنينبايستيتابعمصوباتمراجع قانونيوياديگرمصوباتيباشدكهدررابطهبامواردبهداشتي،ايمنيوزيستمحيطيابلاغمي شوند. دراينزمينهلازماست،شرحوظايفهريكازكاركنانپيمانكاردرقبالمسائل HSEرا مشخصكردهوبهاطلاعويبرساند.

مسئول HSE پیمانکار

پسازطيدورههايآشنائيبامحيطكاروآموزشهايلازم،درمدتانجامكارپيمانكاري، مسؤليتكاملكاركنانپيمانكارراازنظرآموزشوالزامات HSE برعهده خواهد داشت .

بايستيدركليهجلساتهماهنگيدورهايكارفرماوپيمانكارحضوريافتهوگزارشوضعيت HSEمحيطكارخودراجهتاتخاذتصميماتمقتضيارائهنمايد.

مسؤوليتآموزشكليهنفراتپيمانكاررادررابطهباآموزشهايلازمازقبيلرعايتمقرراتHSEدرضمنكار،برنامههايمديريتبهداشت،روشهاياطفاءحريق،جنبههايزيست محيطي،برنامهمديريتمحيطزيستواقداماتلازمدرزماناعلاموضعيتاضطراري،بهعهده خواهدداشت.

پيرويازالزاماترامتناسبباماهيتكاروبراساسنظامنامهمربوطبهخطمشي HSEمصوبتضمينميكند . اينالزاماتشاملاستفادهاجباريازتجهيزاتحفاظتفردي(كلاهايمني، كفشايمني(پنجهفولادی)،لباسكارمناسب،دستكشوهمچنينوسايلحفاظتيمناسببراي چشموگوش)ميباشد . درضمنبايدتجهيزاتحفاظتفرديويژه(نظيرلباسهايضدآتش برايافراديكهباهيدروكربنهاسروكاردارند) برايمشاغلخاصفراهمگردد.

بايستيروزانهرونوشتگزارشعملكردخودرابهنمايندهكارفرماتحويلنمايد.

بايستيهماهنگيوهمكاريلازموتنگاتنگبانمايندهكارفرمارادرصورتاعلاموضعيت اضطراريدركارگاهبهعملآورند.

بايستيكليهشئوناتاخلاقيراهنگامبرخوردوتذكراتلازمبهكاركنانپيمانكاررعايتنموده ودرصورتمشاهدههرگونهشرايطيااعمالغيربهداشتي،ناايمن،مخاطرهآميزبرايمحيط زيستومغايربامقررات HSEمراتبراسريعاًبهنمايندهكارفرمامنعكسنمايد.

نمونههاييازاتفاقاتيكهحسبموضوعپيمان،بايدبهنمايندهكارفرماگزارششودعبارت استاز:

هرگونهآلودگيوتخريبزيستمحيطيناشيازفعاليت(بهصورتمستقيمياغيرمستقيم)و حتيريزشموادبهبيرونازمرزهايمحدودةفعاليت

هرگونهآسيبزيستمحيطيبهساكنانوهمسايگانسايت

-هرگونه مسموميت افراد

-هرگونه بيماري مكرر افراد

بايستي در صورت بروز آتش سوزي و يا حوادث مهم (بهداشتي، ايمني و محيط زيستي )، حداكثرتا سه ساعت، مراجع ذيربط(مندرج در دستورالعمل ارسال فوري گزارشات آتش سوزي ها وحوادث مهم بهداشتي، ايمني و محيط زيست) و نماينده كارفرما را مطلع نمايد.

بايستي در صورت وقوع هر نوع حادثه بر اي كاركنان پيمانكار يا حادثه اي كه داراي تبعات مخاطره آميز براي محيط زيست باشد، سريعاً نسبت به تهيه گزارش كامل حادثه و ارسال آن بهHSE كارفرما و نمايندة كارفرما اقدام نمايد.

موظف مي باشند تا در صورت مشاهده هرگونه اقدام ناايمن كه امكان بروز حادثه ناتوان كننده در آن بوده و يا عملياتي كه داراي مخاطرات زيست محيطي باشد و تذكرات وتمهيدات معمول درمرتفع كردن آن كارساز نباشد پس از متوقف كردن كار، بلافاصله مراتب را به نماينده كارفرما كتباً اعلام نمايد.

موظف است نسبت به گردآوري اطلاعات و آمار مرتبط با عملكردHSE ، تكميل پرسشنامه ها وساير موارد درخواستي كارفرما درخصوصHSE اقدام نمايد.

کارکنان پیمانکار

كاركنان پيمانكار موظف به رعايت كليه مقرراتHSEدر محيط پيمانكاري ( تعريف شده از سوي نمايندة كارفرما) هستند.

كاركنان پيمانكار موظفند در صورت مشاهده رفتار و شرايط مغاير با مقرراتHSE در عمليات اجرايي، مراتب را به مسؤولHSE پيمانكار گزارش دهند.

4-5-آموزشHSEرده هاي مختلف شغلي

پيمانكاران موظفند كليه پرسنل تحت امر خود را در خصوص مقرراتHSEو همچنين مقررات ودستورالعمل هاي مربوطه آموزش دهند . چنانچه امكانات لازم براي اين امر را نداشته باشند ميتوانند با رعايت شرايط مندرج در پيمان از همكاري متخصصين كارفرما در امر آموزش استفاده نمايند، اما اين امر نبايد پيمانكار را از مسؤوليت در تضمين آموزشHSE كاركنان خود رها سازد. بديهي است در صورت استفاده از دوره هاي آموزشي كارفرما، هزينه هاي مربوطه كه ازطرف كارفرما اعلام مي گردد به عهدة پيمانكار مي باشد.

آموزش ها بايد حداقل حاوي اطلاعات ارزيابي خطرات بهداشتي، مقررات و آيين نامه هاي بهداشتي (فردي، محيط و صنعتي ) و كمك هاي اوليه، اطلاعات ارزيابي خطرات محيط كار، مقررات و آيين نامه هاي ايمني و نحوه آمادگي و مقابله با شرايط اضطراري، استفاده ازسيستم هاي آتش نشاني، نحوه استفاده از برگه اطلاعات ايمني مواد(MSDS) و تعهدات، قوانين والزامات زيست محيطي مربوط به فعاليت ها، اثرات نامطلوب زيست محيطي پروژه و اطلاعاتي در مورد مديريت مواد زائد، كنترل آلودگي آب، هوا و خاك باشد.

كاركنان پيمانكار بايد در زمينه وظايف شغلي خود آموزش هاي لازم را فرا گرفته و دانش واطلاعات لازم را در اين زمينه دارا باشند . اطلاعات مذكور شامل كليه الزامات بهداشتي، ايمني و زيست محيطي مي باشد كه در حين كار ممكن است ايجاد شود.

كاركنان پيمانكار و يا هر كس ديگري كه از طريق پيمانكار به كار گمارده مي شوند بايدآموزش هاي لازم را مطابق با مقرراتHSE كارفرما، فراگيرند . اگر در مقررا تHSE كارفرما استانداردي موجود نباشد مقررات پيمانكار بايد به تأييد كارفرما برسد.

پيمانكار موظف است آموزشHSE كاركنان پيمانكاران فرعي را انجام دهد.

پيمانكار بايد مدارك و مستندات لازم در زمينه آموزش كاركنان خود را ارائه نماید . مدارك بايستي شامل نام افراد آموزش ديده، محتواي دوره، زمان اجراي دوره و اسامي مربيان باشد.

يادآوري: مدت زمان آموزش هايHSE با توجه به حجم و نوع فعاليت پيمانكار بايد به تاييد نماينده كارفرما برسد.

راهكارها و راهبردي نمودنHSE

پيمانكار و كاركنان ايشان ( اصلي و فرعي) در حيطه فعاليت خود لازم است علاوه بر آشنايي و رعايت كليه مقررات مربوط به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت كار، سازمان تامين اجتماعي، سازمان حفاظت محيط زيست، به ديگر مقررات ملي و همچنين استانداردهاي ملي و بين المللي(NIOSH, OSHA, EPA, NFPA,….) آشنايي داشته و نسبت به رعايت آنها اقدام نمايد.

رعايت مقررات و مستنداتي (دستورالعمل ها، روش هاي اجرايي، راهنماها، فرم ها و ...) كه پس ازعقد قرار داد تهيه شده و از طرف كارفرما به پيمانكار ابلاغ مي گردد توسط پيمانكار الزامي مي باشد.

كليه فعاليت هاي در حال انجام در سايت به منظور اطمينان از تطابق با الزامات سيستم مديريتHSEبه صورت منظم مميزي و بازرسي مي شود.

پيمانكار موظف به ارائه روش هاي انجام كار( با لحاظ كردن الزامات HSE) به نحوي كه خطري افراد، اموال و يا محيط زيست را تهديد نكند، به كارفرما مي باشد.

برگه هاي اطلاعات ايمني موادMSDS

پيمانكار موظف است براي تمام مواد شيميايي مورد استفاده در فرايندهاي كاري خود برگه هاي اطلاعات ايمني مواد(MSDS) را به زبان فارسي و حسب نياز به زبان انگليسي، به تاييد نماينده كارفرما برساند و در كليه مراحل حمل و نقل، جا به جايي و استفاده به كار برد. اين برگه بايد حاوي اطلاعات زير باشد:

 - مشخصات كلي

- خصوصيات فيزيكي و شيميايي

 - خطرات ايمني

- خطرات بهداشتي

- خطرات زيست محيطي

- حدود مجاز

 - كمك هاي اوليه و نحوه واكنش در شرايط اضطراري

 - شرايط ايمني انبارش، حمل و نقل          

- تعيين سطح خطر

مميزي و بازرسيHSE

پيمانكار بايد برنامه هاي منظم مميزي و بازرسيHSE به منظور حصول اطمينان از لحاظ شدن الزاماتHSE اين برنامه بايستي مكتوب بوده و شامل دامنه، تناوب، مسئوليت ها، نگهداري سوابق و اقدامات اصلاحي گردد.

علاوه بر برنامه هاي دوره اي مميزي، بايد بازديدهاي اتفاقي از محل انجام كار به عمل آيد. بازرسي هاي غير دوره ايHSE در صورت وقوع حوادث نيز انجام شود.

بازرسي و مميزي به صورت رسمي و غير رسمي توسط كارفرما در هر زمان از تاسيسات ، تجهيزات و نيروي انساني پيمانكار به عمل مي آيد. در صورت مشاهده موارد مغاير با HSE، پيمانكار موظف است مورد را به سرعت برطرف و تصحيح نمايد.

پيمانكار موظف است اسناد و مدارك مورد درخواست كارفرما را در هر زماني تهيه و ارائه نمايد.

طرح مديريت واكنش در شرايط اضطراري

پيمانكار موظف است براي تدوين يك طرح مناسب بر اساس راهنماي طرح مديريت واكنش در شرايط اضطراري(ERP) براي مواجهه با وضعيت هاي اضطراري اقدام و پس از تاييد كارفرما اجرا نمايد.

در جاهايي كه كارفرما خود داراي طرح واكنش در شرايط اضطراري مي باشد، پيمانكار موظف به تبعيت از آن مي باشد.

بنا به صلاحديد نماينده كارفرما، پيمانكار ملزم است در برنامه مانورهاي عملياتي(HSE) مرتبط با حوزه فعاليت خود شركت كند.

پيمانكار مي بايست تجهيزات و نيروي كار لازم را جهت اجراي دستورالعمل هاي واكنش در شرايط اضطراري فراهم نمايد. در اين رابطه پيمانكار موظف است نسبت به آموزش هاي لازم وتمرينات كافي براي افراد خود اقدام نمايد.

نماينده كارفرما بايد در مباحث مربوط به وضعيت هاي اضطراري مشاركت نمايد به طوري كه از تناسب دستورالعمل هاي پيمانكار با دستورالعمل هاي كارفرما اطمينان حاصل نمايد.

چنانچه وضعيت اضطراري دقيقاً در محل فعاليت پيمانكار رخ داده باشد، تا قبل از تهيه گزارش اوليه حادثه، نسبت به عمليات پاكسازي محل اقدامي به عمل نيايد و فقط با مجوز كتبي نماينده كارفرما مي توانند اقدام لازم را به عمل آورند.

پيمانكار موظف به پيگيري وضعيت درمان كاركنان مصدوم خود پس از انتقال به مراكز درماني (در صورت نياز) است.

ملاحظاتHSE مجوزهای کار

            نحوه انجام كار

انجام هر نوع كاري توسط كاركنان پيمانكار ( به عنوان مجري كار) اعم از كار گرم، سرد، حفاري و ... بايستي پس از دريافت اجازه كار بر اساس دستورالعمل صدور مجوز كار(PTW) از واحد مربوطه صورت پذيرد.

اجازه كار دريافتي بايستي داراي امضاء مجاز مسئولين مربوطه ي كارفرما، مسئول پيمانكاري يا ناظر مربوطه باشد.

در بدو شروع پيمان بايستي نفرات پيمانكار كه داراي امضاء مجاز مي باشند بر اساس دستورالعمل صدور مجوز كار جهت دريافت كارت امضاي مجاز به مبادي مربوطه معرفي شود.

كاركنان پيمانكار موظفند هنگام انجام كار از كليه تجهيزات حفاظت فردي متناسب با نوع كار استفاده نمايند.

نماينده كارفرما در صورت مشاهده انجام كار بدون دريافت مجوز لازم يا عدم رعايت مقرراتHSE و يا عدم استفاده از تجهيزات حفاظت فردي توسط پيمانكار، نسبت به تعطيل نمودن كار اقدام نموده و تأمين خسارات حاصله بعهده پيمانكار مي باشد.

پيمانكار موظف است پس از انجام كار نسبت به پاكسازي و بهسازي محيط كار و بازگرداندن آن به حالت اوليه اقدام نمايد.

استفاده از ابزار و لوازم ناقص و نا ايمن در هنگام كار ممنوع است و در صورت مشاهده از انجام كار جلوگيري بعمل خواهد آمد و ابزار و لوازم ناايمن بايد بلافاصله توسط پيمانكار از محيط كار خارج شود.

چنانچه از ادامه فعاليت پيمانكار بدليل عدم رعايت مقرراتHSE جلوگيري به عمل آيد، تا زمان رفع نقص و نارسايي آن فعاليت و صدور مجوز از سوي نماينده كارفرما ، پيمانكار حق ادامه فعاليت مذكوررا نخواهد داشت و از بابت هزينه هاي مرتبط با توقف كار، كارفرما هيچ گونه مسئوليتي نخواهد داشت و بعلاوه اين تاخير غير مجاز تلقي مي گردد.

در صورت بروز وضعيت اضطراري، پيمانكار موظف است مطابق با دستورالعمل و مقررات مربوطه و يا به محض اعلام مسئولينHSE يا نماينده كارفرما ، نسبت به توقف كار اقدام و در صورت نياز سريعاً افراد خود را از محوطه خارج نمايد.

پيمانكار موظف است ليست فعاليت هايي كه نياز به اخذ مجوز(Permit) دارند تهيه و به نحو مناسب از جمله تابلوهاي اعلانات ايمني به كليه كاركنان مرتبط اطلاع رساني نمايد.

گزارش دهي، بررسي و تجزيه و تحليل حوادثHSE

پيمانكار ملزم به گزارش دهي شبه حوادث(near miss) ، رويدادها و حوادث، طبق روش كارفرما مي باشد.

پيمانكاران ملزم به اطلاع رساني سريع در مورد تمامي حوادث بهداشتي، ايمني و زيست محيطي حاد از قبيل: "حوادث منجر به فوت، خسارات مالي قابل توجه و يا آلودگي هاي زيست محيطي وسيع" مطابق دستورالعمل ثبت و ارائه گزارش حوادث مهم مي باشند. پيمانكاران اصلي ملزم به ثبت و ارائه گزارش و آمارحوادث بهداشتي، ايمني و زيست محيطي و شبه حوادث مربوط به خود و پيمانكار فرعي مطابق با دستورالعمل گزارش حوادث به نماينده كارفرما مي باشند.

پيمانكار موظف است دفتر مخصوص براي ثبت خصوصيات تمام معالجات جزئي كه توسط كاركنان خود درمحل كارگاه انجام مي گيرد تهيه و نگهداري خواهد کند. همچنين موظف است در صورت بروز حادثه ناتوان كننده يك نسخه از گزارش اداره بيمه را براي نماينده كارفرما ارسال داشته و نسخه ديگري را بايگاني نمايد. اين گزارش موارد ذيل را شامل مي شود:

-          شبه حوادث

-          حوادث

-          اقدامات اصلاحي

-          درس هاي حادثه

-          تمامي حوادث بايد توسط نمايندهHSE كارفرما بررسي شود. پيمانكار بايد ضمن اطلاع رساني در انجام اين بررسي و رفع مشكلات موجود، همكاري لازم را مبذول دارد تا تمامي اعمال و شرايط نا ايمن فوراً اصلاح شوند.

پيمانكار بايد در اسرع وقت پس از تجزيه و تحليل حوادث با هماهنگي نماينده كارفرما بايد نتايج آن را به منظور پيشگيري از وقوع حوادث مشابه به صورت مقتضي در اختيار كليه افراد قراردهد.

مدیریت بهداشت

جريمه هاي احتمالي از طرف وزارت بهداشت، درمان و ديگر متوليان بهداشتي كشور ناشي از فعل يا ترك فعل كاركنان پيمانكار به عهده پيمانكار خواهد بود.

الف) بهداشت حرفه اي

مسئوليت تمامي مراحل شناسايي، اندازه گيري، ارزيابي و كنترل عوامل زيان آور محيط كار به عهده پيمانكار مي باشد. موارد مذكور را مي توان براساس نوع فعاليت، فرآيند انجام كار، نوع خطر، محل انجام عمليات و ... تقسيم بندي نمود.

پيمانكار بايد برنامه اي مدون به منظور شناسايي عوامل زيان آور محيط كار ( عوامل فيزيكي، شيميايي، مكانيكي، بيولوژيكي و ارگونوميكي) داشته باشد. در انجام اين شناسايي بايد راهنماي شناسايي مخاطرات بهداشتي ارائه شده از سويHSE وزارت نفت به عنوان حداقل الزامات مورد استفاده قرار گيرد.

پيمانكار موظف است علاوه بر انجام اندازه گيري هاي معمول آلاينده هاي محيط كار، نسبت به شناسايي و حذف مواردي كه داراي پتانسيل آسيب هاي بهداشتي هستند اقدام نمايد.

نتايج اندازه گيري آلاينده هاي محيط كار بايد ثبت و به طور پيوسته پايش شود.

پيمانكار بايد بسته به نوع ريسك هاي بهداشتي شناسايي شده، نسبت به ارزيابي آنها اقدام نمايد. ( بر اساس تكنيك هاي مختلف و با اولويت مستندات ارسالي از سوي نماينده كارفرما)

پيمانكار بايد اقدامات كنترلي و پيشگيرانه مناسب را به منظور حذف يا كاهش ريسك هاي بهداشتي، و عوامل زيان آور محيط كار تدوين و اجرا نمايد.

چنانچه نتايج اندازه گيري آلاينده هاي محيط كار بيانگر غير مجاز بودن ميزان آلاينده ها در محيط باشد، پيمانكار بايد اقدامات لازم را به منظور حذف يا كاهش آلاينده ها و ايجاد شرايط محيطي مناسب به عمل آورد.     

به طور كلي حذف يا كاهش آلاينده ها در منبع ايجاد و يا مسير انتقال صورت مي گيرد. علاوه بر اين استفاده از تجهيزات حفاظت فردي، به منظور كاهش آثار آلاينده ها در محل دريافت، الزامي است.

پيمانكار پيمانكار موظف است مطابق با ماده 92 قانون كار و همچنين آئين نامه ها و مقررات ملي (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت کار و...) را در رابطه با معاينات پزشكي ( اوليه و دوره اي و. ...) براي كاركنان خود اجرا نموده و نتايج آن را در پرونده بهداشتي كاركنان خود نگهداري نمايد.

انجام معاينات شغلي بايستي توسط مراكز بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و يا مراكز سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت (با هزينه پيمانكار) انجام گردد.

نوع آزمايشات و زمان معاينات شغلي دوره اي با توجه به نوع عوامل زيان آور موجود در محيط كار و مطابق با نظر پزشك طب كار و كارشناس بهداشت حرفه اي تعيين مي شود.

آزمايشات و معاينات اوليه ( قبل از شروع به كار) و دوره اي مختص تمامي رانندگان وسايل نقليه و سرويس هاي اياب و ذهاب بايد مطابق دستورالعمل هاي مربوطه به طور منظم انجام پذيرد.آزمايشات مربوط به مواد مخدر براي رانندگان مورد تاكيد قرار مي گيرد.

پيمانكار موظف است گزارش انجام معاينات شغلي كاركنان خود را با ذكر تعداد كاركنان معاينه شده و آمار مربوط به بيماري هاي شغلي براي هر ماه به نماينده كارفرما ارسال كند(زمان ارسال آمار با هماهنگي نماينده كارفرما مي باشد)

در موارد خاص ( نظير تكرار حوادث، غيبت ها و تأخيرهاي مكرر، اختلال در روابط كار و … ) پيمانكارموظف است به منظور پيشگيري از تأثيرات نامطلوب، به بررسي عوامل رواني مذكور بپردازد.

پيمانكار مي بايستي براي كاركنان خود اقدام به تهيه پرونده بهداشتي مطابق با دستورالعمل تهيه پرونده بهداشتي بنمايد.

بهداشت محيط

مسئوليت بهداشت( عمومي، فردي و محيط) فعاليت هاي پيمانكار بر عهده پيمانكار است و بايد مطابق با مقرراتHSE باشد.

پيمانكار بايد تاسيسات بهداشتي به همراه شرايط و ضوابط مربوط به بهداشت عمومي، محيط و فردي آن را همچون آشپزخانه، محل غذاخوري، انبار مواد غذايي، حمام، توالت، دستشويي، نمازخانه، محل سكونت، رختكن، آب آشاميدني و ... را مطابق با مقررات (دستورالعمل، روش اجرايي، راهنما، فرم و...)HSE براي كاركنان خود فراهم نمايد.

شرايط و ضوابط بهداشت مواد فردي، عمومي و محيط مربوط به اماكن و افراد در اختيار پيمانكاربايد مطابق با مقرراتHSE باشد.

آب آشاميدني و مصارف بهداشتي آن بايد منطبق با دستورالعمل ويژگي هاي آب آشاميدني واحدبهداشتHSE باشد.

محيط كار پيمانكاران بايد تميز و مرتب بوده و پاكيزه و منظم نگهداري شود.به اين منظور بايد محلي براي ذخيره و نگهداري تجهيزات در نظر گرفته شود. دستورالعمل ضبط و ربط در همه فرايندها، اعمال، فعاليت ها و مشاغل بايد رعايت شود. ضبط و ربط براي اين فرايندها يك بخش جانبي نبوده بلكه بخش تكميل كننده آنها است. به عنوان بخشي از كار، مواد زائد و زباله ها بايد از منطقه فعاليت، به صورت مرتب و مستمر جمع آوري شود.

كمك هاي اوليه

پيمانكار موظف است مركزي را براي استفاده فوري بيماران يا كارگران آسيب ديده تحت نظر يك يا چند پزشك و پزشكيار (بسته به تعداد كاركنان و به تشخيص نماينده كارفرما) در محل و يا نزديك محل كار پيش بيني نمايد.

پيمانكار مكلف است متناسب با تعداد كارگران و نوع خطرات كارگاه جعبه كمك هاي اوليه مجهز به تجهيزات و داروهاي لازم تهيه و در نقاطي كه دسترسي فوري به آنها براي كارگران ميسر باشد نصب نمايد.

لازم است متناسب با تعداد كارگران و نوع خطرات كارگاه حداقل دو نفر از كاركنان پيمانكارآموزش كمك هاي اوليه را براي عكس العمل سريع در هنگام وقوع حادثه گذرانده باشند و به نماينده كارفرما معرفي گردد.

مسئولHSE پيمانكار موظف است به محض ابتلاء يكي از كارگران به امراض واگيردار مراتب را به نماينده كارفرما گزارش دهد.

محل استقرار خدمات پزشكي بايد براي كليه كاركنان شناخته شده باشد.

مديريت ايمني و آتش نشاني

پيمانكار بايد نسبت به شناسايي، ارزيابي و كنترل ريسك هاي ايمني انواع خطرات محيط كار خود اقدام كند. از جمله اين خطرات عبارتند از:

 - خطرات مكانيكي/ الكتريكي / حرارتي

 - خطرات ناشي از ارتفاع

 - خطرات ناشي از مواد شيميايي و اجسام

پيمانكار بايد براي انواع خطرات شناسايي شده، تدابيري به منظور پيشگيري از وقوع حوادث محتمل اتخاذ نمايد.

پيمانكار موظف است با توجه به خطرات موجود در محيط كار نسبت به تهيه و نصب علائم هشدار دهنده مربوط اقدام نمايد.

به منظورحصول اطمينان ازعملكردمناسب تجهيزات و ماشين آلات(از نظربهداشت، ايمني و محيط زيست)، پيمانكارموظف است يك برنامه مدون براي زمان تعميرونگهداري تدوين و اجرا نمايد.

برنامه تعمير و نگهداري تجهيزات پيمانكار بايد به صورت مستمر با هماهنگي نماينده كارفرما مورد بازنگري قرار گيرد.

پيمانكار بايد در برنامه هاي تعمير و نگهداري تجهيزات خود، از وجود و چگونگي نحوه استفاده تجهيزات ايمني اطمينان حاصل كند.

پيمانكار موظف است درصورت فقدان، خرابي يا آسيب ديدگي تجهيزات ايمني و آتش نشاني خود، نسبت به تعويض يا تعمير آن اقدام نمايد. ضمناً سريعاً مي بايست فقدان تجهيزات ايمني و آتش نشاني كارفرما را به نماينده كارفرما منعكس و درخواست رفع نقص يا تعويض تجهيزات را بنمايد.

پيمانكار موظف است بسته به نوع فعاليت، دستورالعمل هاي ويژه ايمني ماشين آلات را تهيه و به مورد اجرا درآورد.

لازم است قبل از ارسال هر گونه دستگاه به كارگاه، تمامي نواقص برطرف گردند.

پيمانكار بايد ابزار مناسب و سالم به منظور انجام فعاليت هاي كاري فراهم كند.

پيمانكار بايد ليست تجهيزات ضروري و تاييديه سلامت آنها را قبل از ورود به محل كار ارائه نمايد. نمونه هايي از اين تجهيزات عبارتست از:

 - مخازن و تجهيزات سند بلاست

 - ماشين آلات بتن سازي

 - بلدزر/ لودر/ جرثقيل/گريدرSide boom

 - ماشين خم كاري و وسايل نقليه باربري

 - موتور جوش(ترانس وژنراتور) ماشين آلات سبك و سنگين

 - ماشين آلات مربوط به آزمايش هيدرواستاتيك

استقرار هر گونه كانتينر و يا تخصيص فضا جهت كارگاه يا انبار پيمانكار منوط به اخذ مجوز از نماينده كارفرما مي باشد.

قبل از شروع به كار، پيمانكار بايستي از محل كار بازديد به عمل آورده تا در صورت عدم و يا كمبود تجهيزات اطفاء حريق نسبت به تدارك تجهيزات آتش نشاني ( پيش بيني شده در اسناد مناقصه) اقدام نمايد. بنابراين پيمانكار مسئول تدارك تجهيزات ايمني و آتش نشاني (از جمله خاموش كننده هاي دستي) در حيطه فعاليت هاي خود است. اين تجهيزات بايد به تاييد نماينده كارفرما رسيده باشند.

پيمانكار موظف است به نحوي برنامه ريزي نمايد كه كليه كاركنان تحت سرپرستي او از وسائل حفاظتي تحويلي استفاده نمايند.

در صورت عدم استفاده از تجهيزات حفاظتي توسط كاركنان پيمانكار، برخوردهاي انضباطي زير به ترتيب ذيل عمل خواهد آمد:

- اخطارشفاهي به پيمانكار ودرخواست اخذ تعهداز فرد خاطي براي استفاده از وسائل حفاظت فردي.

- اخطار كتبي به پيمانكار و در صورت مقصر بودن فرد خاطي (با نظر نماينده كارفرما) درخواست برخورد با شخص خاطي به نحو مقتض

- اعمال جريمه نقدي پيمانكار و كسر از صورت وضعيت پيمانكار با نظر نماينده كارفرما براي خطاهايي كه فرد خاطي انجام داده است و درخواست تعويض جانشين به جاي فرد خاطي.

در صورتي كه پيمانكار در حين اجراي كار از عمليات پرتونگاري/ راديوگرافي استفاده مي كند، لازم است ضمن پيش بيني تمهيدات و ملاحظات ايمني، طبق مقررات و آيين نامه هاي كشوري منجمله سازمان انرژی اتمی پيش بينی کامل تجهيزات و لوازم مورد نياز را به عمل آورد.

مديريت محيط زيست

فعاليت هاي پيمانكار نبايد موجب بروز آلودگي وتخريب زيست محيطي در منطقه شود.

چنانچه بروز برخي آلودگي ها به لحاظ نوع مواد و فرايندهاي توليدي اجتناب ناپذير باشد، پيمانكار موظف است اقدامات لازم را به منظور كاهش اثرات آلودگي انجام دهد.

كنترل ومديريت هرگونه آلاينده(آب، هواوخاك) درمحدوده فعاليت پيمانكاربرعهده پيمانكار است. پيمانكار موظف است كليه قوانين و استانداردهاي ملي و محلي دراين خصوص رارعايت كند.

پيمانكار بايد در حوادثي كه نشتي به همراه داشته و يك آلاينده (اسيد، باز، هيدروكربن ها و موارد مشابه) به هوا، خاك، آب هاي سطحي و زيرزميني راه مي يابد، سريعاً نشتي را متوقف نموده و منطقه آلوده را پاكسازي شود و نماينده كارفرما را بلافاصله مطلع نمايد.

تمام هزينه هاي جمع آوري و دفع مواد آلوده و پاكسازي منطقه آلوده شده با خاك و مواد تميز كننده و جريمه هاي قانوني احتمالي بر عهده پيمانكار خواهد بود.

تخليه هر گونه فاضلاب صنعتي و بهداشتي تصفيه شده به محيط ممنوع بوده و محل و روش دفع فاضلاب ها بايد با نظارت كامل نماينده كارفرما باشد.

پيمانكار بايد حداكثر تلاش خود را براي كاهش توليد زائدات ناشي از سوخت و ساز فعاليت هاي بهره برداري صرف نمايد. پيمانكاراني كه با زائدات خطرناك يا زائدات با حجم زياد سروكار دارند به منظور اطمينان از به كاربري روشهاي دفع مناسب بايد كاملاً با نماينده كارفرما هماهنگ بوده و برنامه خود را به تصويب نماينده كارفرما برسانند.

زائدات خطرناك توليد شده توسط پيمانكار نبايد همراه ساير زائدات دفع شود. پيمانكار بايد روش مناسب دفع اين مواد را تهيه و به تاييد نماينده كارفرما برساند. همچنين هزينه دفع زائدات خطرناك بر عهده پيمانكار است.

هر گونه دخل و تصرف در زمين هاي به غير از محل هاي مشخص شده در نقشه هاي اجرايي بدون مجوز نمايندة كارفرما ممنوع است.

پيمانكار موظف به بازسازي مناطق تخريب شده ناشي از فعاليت خود بوده وبرگرداندن محيط تخريبي به وضعيت اوليه تا حد امكان ميباشد و بايد رضايت ذينفعان و نماينده كارفرما را در اين خصوص كسب نمايد.

پيمانكار ملزم به اجراي قانون مديريت پسماند و دستورالعمل اجرايي آن در طول انجام پيمان مي باشد و هزينه مترتب از اجراي ناقص يا عدم اجراي آن متوجه پيمانكار مي باشد.

پيمانكار بايد از بدو شروع به كار براساس گزارش ارزيابي زيست محيطي پروژه و همچنين گزارش بازرسين معتمد، اقدامات لازم را جهت كاهش اثرات ناشي از اجراي پروژه بر محيط زيست منطقه به عمل آورد.

پيمانكار بايد حسب مورد و نوع كار مطابق گزارش ارزيابي زيست محيطي تهيه شده وصورتجلسه مجوز زيست محيطي صادره از سازمان حفاظت محيط زيست نسبت به اقدامات لازم جهت كاهش اثرات ناشي از اجراي پروژه بر محيط زيست منطقه مطابق گزارش ارزيابي زيست محيطي اقدام نمايد.

در پروژه هايي كه نياز به ارزيابي زيست محيطي دارند پيمانكار موظف است قبل از شروع عمليات اجرايي نسبت به عقد قرارداد با يكي از بازرسين معتمد سازمان حفاظت محيط زيست و بر اساس شرح خدمات ارائه شده توسط اين سازمان اقدام و كليه فعاليت هاي اجرايي پروژه را از بدو شروع تحت پايش بازرسين معتمد محيط زيست قرار دهد. آشنايي با نقشه و موقعيت سايت و اينكه در زمان وقوع ريزش و نشتي چه بايد كرد از وظايف ومسئوليت هاي پيمانكار است.

در صورت كشف آثار تاريخي و باستاني در حين عمليات اجرايي، پيمانكار موظف است آثار تاريخي كشف شده را توسط حصار مناسب محصور و محافظت نمايند. پيمانكاران حق تعرض به اين آثار را ندارد و اگر ناخواسته يك اثر تاريخي، تخريب شد و يا پيمانكار حدس مي زند اثر جديدي را كشف كرده است، بايد كار را بلادرنگ متوقف كرده و موضوع را به نماينده كارفرم اطلاع دهد.

چنانچه فعاليت اجرايي موضوع پيمان در مجاورت اماكن عمومي، مناطق مسكوني شهرها يا روستاها انجام مي شود پيمانكار موظف است با رعايت كامل مقرراتHSE ضمن پيشگيري از بروز هرگونه حادثه، تمهيدات لازم را به منظور مواجهه با حوادث احتمالي در طرح اضطراري خود مورد توجه قرار دهند. اين طرح بايد حاوي راهنمايي هايي براي تخليه افراد غير مسئول و نيز امداد و نجات عمومي باشد.

كنترل ذرات و گرد و غبار ناشي از فعاليت پيمانكار برعهده وي مي باشد. در مكان هايي كه به علت خاكي بودن محيط كار پتانسيل ايجاد گرد و غبار وجود دارد بايد برنامه آب پاشي مرتب با هماهنگي كامل نماينده كارفرما صورت گيرد.

تذكر : براي مكان هايي كه هم زمان چند پيمانكار مشغول به فعاليت هستند و پتانسيل آلودگي هوا با گرد و غبار وجود دارد نماينده كارفرما برنامه آب پاشي سايت را مديريت نموده و هزينه ها را بين پيمانكاران سرشكن خواهد كرد.

پيمانكار بايد در طرح مديريت زيست محيطي خود، براي جمع آوري فاضلاب هاي بهداشتي و صنعتي خود برنامه مشخصي داشته و به اجرا درآورد.

پيمانكار بايد با مديريت مناسب مواد شيميايي و هيدروكربن ها، از آلودگي خاك، آب هاي سطحي و زيرزميني و هوا پيشگيري نمايد.

قطع همکاری و پایان پیمان

پيمانكار موظف است در تمام مدت انجام پروژه مقرراتHSE را رعايت نمايد. از اين رو نحوه عملكردHSE پيمانكار در طول انجام پروژه مورد ارزيابيHSE كارفرما قرار مي گيرد.

كارفرما عملكردهاي پيمانكاران مشغول به كار را مورد بررسي قرار داده و در صورت عدم رعايت مقررات و دستورالعمل هايHSE عمليات اجرايي را فوراً تا رفع تخلف متوقف خواهد نمود وهيچ گونه هزينه اي از اين بابت به پيمانكار پرداخت نخواهد شد، اين توقفات به عنوان تاخيرغيرمجاز تلقي مي گردد و در صورت عدم رفع نواقص طبق مفاد پيمان عمل خواهد شد.

چنانچه قطع همكاري به علت لحاظ نشدن الزامات HSE (مواردي نظير آلودگي هاي شديد زيست محيطي، آمار بالاي حوادث و....) صورت پذيرد با پيمانكار مطابق قوانين در مورد همكاري هاي بعدي عمل مي گردد.

كليه مواد شيميايي مصرف نشده يا ساير مواد باقيمانده از فعاليت پيمانكار، پس از پايان عمليات اجرايي پيمان، بايد از سايت جمع آوري و به نحو مطلوب ساماندهي يا دفع شود. كارفرما تحت هيچ شرايطي تعهدي درخصوص دفع مواد شيميايي مازاد پيمانكار نخواهد داشت.

پيمانكار موظف است پس از پايان پروژه نسبت به پاكسازي محيط زيست از بين بردن موانع ايجاد شده، پركردن چاله ها، گودال ها و كانال هاي حفر شده و ... اقدام نموده و شرايط محل كار را به حالت عادي بازگرداند.

پيمانكار موظف است گزارش عملكردHSE خود ( از جمله آمار بيماري هاي شغلي،حوادث،خسارت ها ، آسيب هاي فردي و زيست محيطي) را به اطلاع نماينده كارفرما برساند.

واحدHSE كارفرما در مدت زمان پيمان اطلاعات عملكردHSE پيمانكار را در قالب "چك ليست ارزيابي عملكردHSE پيمانكاران" در انتهاي پروژه تكميل مي نمايد. اين اطلاعات به عنوان معيارارزيابي نهايي عملكردHSE پيمانكار مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرد. اين ارزيابي متناسباً در مراحل بعدي منجمله در قراردادهاي آتي مد نظر قرار خواهد گرفت .